yeni gelir vergisi kanun taslağıyla vergi tarifesi değişiyor.

belge almayan çiftçilere halk desteğini kırıcı düzenlemeyle kart esnaf da , 50 ytl harç ödeyerek edineceği esnaf belgesi karşılığında vergiden istisna tutuluyor.

taslak , taksicilerin bile aralarında bulunduğu meslek kümleri için 6 maaş asgari ücretten az olmamak kaydıyla değme işkolu okunuşu nahiye için ayrı ayrı meteoroloji kazanç tespitini de öngörüyor.

vergi konseyi koordinatörlüğünde kurul , hasılat idaresi başkanlığı ile gelir politikaları nesne) müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanarak maliye bakanlığına maruz irat vergisi yasa taslağı üzerindeki çalışmalar yoğun şekilde devam ediyor.

maliye bakanlığı bürokratlarınca madde molekül yeniden ele alınarak düzenlenen taslağın bayramdan sonra maliye bakanı kemal unakıtan ile yapılacak değerlendirmeler neticesinde son şeklini alması bekleniyor.

gelire yeni tanim

83 maddeden oluşan taslakla getirilen bazı tensikat şu şekilde belirleniyor:
-gelire yeni tanım: irat , â?bir gerçek kişinin bir takvim senesi içinde elde ettiği girişim kazançları , ücretler , sermaye kazançları ve diğer kazançların temiz tutarıâ? olarak tanımlanıyor. yeni düzenlemede , ticari , tarımsal ve serbest iş kazançlarıyla arızi kazançlar , â?girişim kazançlarıâ? bayağı altında toplanıyor.

â?kiralama gelirleri , menkul sermaye gelirleri ile elden çıkarma kazançlarıâ? , â?sermaye kazancıâ? olarak değerlendiriliyor. karşılıksız edinimler ve kazanç sayılan sarf fazlalığı da diğer kazançları oluşturuyor.

-elden tarh kazancı: anonim şirket hisseleri , menkul kıymet araçları ve şirket payları ile kentsel rantlar , â?elden çıkarma kazancıâ? şeklinde değerlendiriliyor. kentsel rantların vergilendirilmesindeki beş yıllık süre 10 yıla çıkacak. bu sürede birinci yıl getirim gelirinin yüzde 90`u , ikinci yıl 80`i , üçüncü yıl 70`i , dördüncü sene 60`ı , beşinci yıl 50`si , altıncı yıl 40`ı , yedinci yıl 30`u , sekizinci yıl 20`si , dokuzuncu yıl da 10`u vergiye tabi tutulacak.

-karşılıksız edinimler: kalıtım vasıtasıyla edinilenler hariç olmak şartıyla , herhangi bir suretle bedava olarak edinilen paraların ve diğer kıymetlerin 1.000 ytl`ye kadar olan kısmının yüzde 50`si , 1.001 ile 5.000 ytl arasındaki kısmın yüzdelik 60`ı , 5.001 ytl ve üzerindeki kısmının bile yüzde 70`i adalet sahibi yönünden , edinimin gerçekleştiği takvim yılında elde edilmiş kazanç sayılacak.

-özel inşaat işleri: başkasının arsası üstüne taşınmaz inşa etme faaliyeti , üstlenme niteliği bulunsun ya da bulunmasın , ticari kazanç hükümlerine basıcı olacak. kendi arsası üzerinde inşaat yaratıcı ya da yaptıranların (kat karşılığı dahil) bu yapım faaliyetinden doğan kazançları , inşaat faaliyetinin arsa sahibinin teşebbüs olduğu bir ticari pres bünyesinde gerçekleştirilmesi halinde de kazançlar , ticari kazan sayılacak.

-ulaştırma işlerinde matrah: tıkılmak mükellefiyete bağımlı olanların türkiye ile yabancı memleketler arasında yaptıkları ulaştırma işlerinden elde edilen temettü , hasılata vasati emsal oranların uygulanması suretiyle hesaplanacak. averaj emsal oranı , türkiye`de sürekli evet da geçici olarak çalışan parçalanmamış mükellefler için leke taşımacılığında yüzde 12 , yar taşımacılığında yüzde 15 , hava taşımacılığında yüzde 5 olarak uygulanacak.

oranlar dair çalişma yapilacak

-gelir vergisinde oran sayısı 4`den 3`e inecek. halen yüzdelik 15 , 20 , 27 ve 35 namına geçerli oranlar da yüzdelik 10 , 20 ve 25 namına düzenlenecek. dilimler de 7 bin 500 ytl , 20 bin ytl okunuşu 40 bin ytl olarak sıralanacak.

buna göre , hasılat vergisine tabi teşebbüs kazançları ve ücretlere isabet eden vergi matrahının 7.500 ytl`ye kadar olan kısmından yüzdelik 10 irat vergisi alınacak.

20 bin ytl`nin ilk 7.500 ytl`si göre 750 ytl , fazlası için simada 20 vergi olacak. 40 bin ytl`nin 20 bin ytl`si 3.250 ytl , üstü yüzde 25 oranında vergilendirilecek.

ancak tenasüp konusu maliye bakanlığında yeniden ele alınıyor. bakanlıktan tek üst derlemek salahiyetli , maliye bakanı unakıtan`ın orantı indirimine har baktığını belirterek , şu değerlendirmede bulundu:

â?taslakta önerilen tarifeyi masaya koyacağız. biz de alternatifli çalışma yapıyoruz. her 1 alternatifin getirisini ve götürüsünü hesaplayacağız. daha sonra dahi bunları bakanımızın ve hükümetin önüne koyacağız. nihai karar burada verilecek. dar , rasyo indiriminin meriyet tarihi de ayrıca değerlendirilecek. dünyadaki küresel krizin bizi nasıl etkileyeceğini de dikkate alarak bu konuda tek hüküm verilecek. tanınmayan gelir vergisi kanunu bir şömine 2009`de yürürlüğe girse bile yeni oranların uygulanması bir aile 2010`a bile bırakılabilir.â?   

-ücretlilerin asgari dirlik indirimi , yeni sistemde okunuşu aynen ülke alacak.

futbolcular erkin meslek erbabi olacak

-sporcular da azade meslek erbabı sayılacak. hakemlere yapılan ödemeler ise ücret olarak değerlendirilecek.

-küçük esnafa istisna: bir meslek yeri açmaksızın seyyar olarak ve doğrudan doğruya tüketiciye iş akdetmek kaydıyla , atımcı , kalaycı , lehimci , çilingir , boyacı , berber , nalbant , fotoğrafçı , odun ve kömür kırıcısı , badanacı , çamaşır yıkayıcısı ve taşıyıcı kabil kimselerin yada küçük tamirat ve tadilat işleriyle uğraşan küçük zanaat erbabının bu işlerinden elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden istisna olacak.

aynı şekilde dışarıdan işçi almamak şartıyla , oturdukları evlerde yapım ettikleri havlu , dam , çarşaf , halı , kilim , dokuma mamulleri , örgü , tentene işleri , süpürge , paspas , fırça , sepet , yapma çiçek ve turistik eşyayı dükkan açmaksızın satanlar ile pazar takibi suretiyle gıda , bakkaliye ve temizlik maddelerini satanlar ve çakılı iş yerlerinin önünde kilim açmak suretiyle ünlü iş yerlerinde satışı yapılan türden malları satanlar bile bu kapsamda değerlendirilecek.

gezici piyango bayileri , ptt acenteliğiyle uğraşanlar ve hurdacılar da irat vergisi istisnasından yararlanacak.

esnaf istisnasını düzenleyen maddede â?bu maddede yer yer istisnaların , küçük esnaf belgesi karşılığında ödenecek harçlar ve kırpıntı yoluyla alınan vergilere güçlü yokturâ? denildi.

maliye bakanlığının düşündüğü sisteme göre , ayrıklık kapsamına giren muhrip esnaf , her senenin ocak ayında vergi dairesine giderek , 50 ytl karşılığında istisnaya münasebetin ufak esnaf belgesini alacak. temmuzda yeniden vergi dairesine gidilerek , belge onaylatılacak. temmuzda bile harç alınıp alınmayacağı , icraat sonucunda netleşecek.

belge almayan çiftçiler , desteklerden yararlanamayacak

-zirai kazancın olağan usulde tespiti: defter tutmak zorunda olup olmadıklarına bakılmaksızın , çiftçi niteliğini taşıyan gerçek kişilerin elde ettikleri zirai kazançlar , hasılatları üzerinden vergi kesintisi çıkmak suretiyle vergilendirilecek.

-vergi kanunlarına bakarak defter tutmakla memur oldukları halde defter tutmayan ya da vergi usul kanunu hükümlerine nazaran belge alma , verme , muhafaza ve ıbraz yükümlülüklerine uygunsuz ya da çiftçi kayıt sistemine kaydolmayan çiftçiler , çeşitli halk gösteriş okunuşu kuruluşları tarafından maruz öndelik , kredi , destekleme , prim üzere ayni ve nakdi destek unsurlarından yararlanamayacak.

bu hükmün uygulanmasına ilişkin usuller , ilgili kuruluşların görüşleri de alınarak maliye bakanlığınca belirlenecek.

-çiftçilerde defter tutma: tarımsal mesele ortaklıkları ve zirai üretim ortaklıkları dengelem esasına göre defter tutmaya ve ortakları bünyesinde vergilendirilecek kazançları bu bölümdeki esaslara göre tespit edecek.

gerçek usulde vergilenip vergilendirilmediğine bakılmaksızın , senelik alımları 100 bin ytl`yi veya yıllık satışları 140 bin ytl`yi aşan çiftçi niteliğini haiz reel kişiler , işletme hesabı esasına göre , bu hadlerin 2 katını aşanlar ıse bilanço esasına göre defter tutacak. çiftçiler , diledikleri takdirde , işletme hesabı yerine bilanço esasına göre defter tutmaya isteyebilecek.

basit usul

-aşağıda sayılan kişilerin ticari kazançları , niteliksiz usulde tespit olunacak.

.kendi işinde bilfiil etkin veya bulunanlar ,
.işyeri mülkiyetinin anlayış sahibine ilişik olması halinde denk kira bedeli , kiralanmış olması halinde yıllık kira bedeli toplamı büyükşehir şehremaneti sınırları ortamında 4 bin ytl`yi , diğer yerlerde 3 bin ytl`yi aşmayanlar ,
-ticari , tarımsal veya mesleki ameliyat nedeniyle gerçek usulde irat vergisi mükellefi olmayanlar ,
-ilk öz ve yardımcı gereç verilerek yaptırılan üretim veya imalatlar düşüncesince ödenen iş bedelleri de dahil yetişmek gibi , satın aldıkları malları olduğu kabilinden veya işledikten bilahare satanlar için yıllık alım tutarı 60 bin ytl`yi ya da yıllık satım tutarı 90 bin ytl`yi , bunların dışındaki işlerle uğraşanlar için gayri hizmet hasılatı 40 bin ytl`yi , sav konusu işlerin birlikte gerekli halinde ıse yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı 120 bin ytl`yi aşmayanlar.

taksiciler için yillik para tespiti

-maliye bakanlığı gelir idaresi başkanlığının yetkilendireceği iki temsilciyle alakalı meslek odasından ıki temsilcinin katılımıyla oluşturulacak komisyonlar , bölgeler okunuşu iş kolları itibarıyla minimum ücretin 6 aylık tutarından düşük olmamak üzere , basit usule tabi mükellefler karşı yıllık kazanç tutarı belirleyecek. bu şekilde belirleme edilecek safi para tutarı , hiçbir mıntıka yahut anlayış kolu hesabına yıllık asgari ücretin 4 katını geçemeyecek.

maliye bakanlığı , safi hasılat tespitini öncelikle taksiciler için düşünüyor. taslaktaki tertip aynıyla kanunlaştığı takdirde , komisyonlar , günümüzde uygulanmakta olan asgari ücrete göre en az üç bin 832 , 2 ytl , en fazla bile fut bin 657 , 6 ytl safi temettü belirleyecek.

kira gelirleri

-gayrimenkul varlık iradı kalkacak okunuşu yerine isticar gelirleri gelecek. taşınmaz kiralarının yanı sıra , dalyanlar , mucitleri tarafından kiraya verilen ihtira beratları , telif hakları , taşınmazlardan ayrı kiraya verilen müştemilat ile değme çeşitli tesisatı , demirbaş eşyası ile döşemeleri gibi unsurlardan elde edilen gelirler de , kiralama geliri namına nitelenecek.

-konut olarak kiraya gıyabi taşınmazlardan bir takvim yılı içinde elde edilen isticar gelirlerinin safi tutarının iki bin 500 ytl`lik kısmı gelir vergisinden müstesna edilecek. ayrıklık tutarının üzerinde gelir elde edilip bildirme edilmemesi evet da fire beyan halinde , istisnadan yararlanılamayacak.